Exploitatieovereenkomsten en baatbelasting

Exploitatieovereenkomsten

Volgens artikel 42 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening kan de gemeente een verordening vaststellen waarin regels zijn opgenomen over de exploitatie van gronden. Op basis van de verordening kan een exploitatieovereenkomst word en aangegaan tussen een gemeente enerzijds en een particuliere grondexploitant anderzijds. De medewerking van een gemeente aan het in exploitatie brengen van gronden kan bestaan uit het treffen van voorzieningen van openbaar nut.
Van belang is dat de exploitatieovereenkomst de gemeente de mogelijkheid biedt om de kosten, die verbonden zijn met de realisatie van de voorzieningen van openbaar nut, te verhalen op de exploitant.

Het opstellen van een exploitatieovereenkomst is maatwerk. Het is van belang dat de daarin opgenomen bepalingen alle juridische relevante aspecten bevatten en bovendien zijn afgestemd op de feitelijke omstandigheden

Baatbelasting

Het is niet altijd mogelijk om kosten van voorzieningen, die gericht zijn op het in exploitatie brengen van gronden, te verhalen via een exploitatieovereenkomst.

Een particuliere grondexploitant kan niet worden gedwongen om een exploitatieovereenkomst met een gemeente aan te gaan. In zo'n geval kan kostenverhaal plaatsvinden door middel van het heffen van baatbelasting. De baatbelasting komt er op neer, dat een belasting kan worden geheven op een in de gemeente gelegen onroerende zaak, die gebaat is door voorzieningen die tot stand worden of zijn gebracht door of met medewerking van de gemeente.

Wet Voorkeursrecht Gemeenten

Algemeen: De Wet Voorkeursrecht Gemeenten vormt de wettelijke basis van gemeentelijke voorkeursrechten.
Het gemeenschappelijke kenmerk van deze voorkeursrechten is dat de eigenaar van een perceel grond waarop een voorkeursrecht is gevestigd dit perceel met eventuele opstallen, als hij dit object wil verkopen, eerst aan de gemeente te koop moet aanbieden. Deze aanbiedingsplicht geldt ook voor vrijwel alle beperkt zakelijk gerechtigden. De gemeente krijgt dus het recht om bij voorrang de desbetreffende grond aan te kopen en kan daarop bijvoorbeeld woningbouw, bedrijventerreinen, groenvoorzieningen of andere openbare voorzieningen realiseren.

De gemeente wijst het gebied aan waarop het voorkeursrecht van toepassing is. Gemeenten kunnen niet zomaar besluiten bepaalde gronden te belasten met een voorkeursrecht. Daarvoor is een relatie met een ruimtelijk grondslag nodig, bijvoorbeeld met een (ontwerp) bestemmingsplan of met een (ontwerp) structuurplan. In ieder geval moet de gemeente bij het besluit tot aanwijzing aangeven welk voorkeursrecht wordt gevestigd en waarom dit wordt gevestigd.

Vestiging: Bakker Rentmeesters & Makelaars begeleidt zowel gemeenten bij de vestiging van voorkeursrechten (inclusief de behandeling van ingediende bezwaar- en beroepschriften aangaande een voorkeursrecht) alswel particulieren en ondernemers die geconfronteerd worden met de WVG.

Aankoopbeleid: Indien eigenaren van gronden waarop het voorkeursrecht is gevestigd vervolgens deze grond te koop aanbieden aan de gemeente, zal de betreffende gemeente invulling moeten geven aan het te voeren aankoopbeleid. Zo zal ondermeer een waardevaststelling van de aan te kopen onroerende zaken moeten plaatsvinden.